Co przychodzi Wam do głowy, gdy słyszycie o Indiach? Kolorowe proszki Holi, filmy Bollywood, krowy chodzące samopas po ulicach czy może duża liczba świątyń buddyjskich? Czy oprócz tych wymienionych wcześniej przykładów jest znany budynek Taj Mahal? Jeśli tak? To świetnie, bo właśnie o nim będzie poświęcony artykuł.
Taj Mahal jest jednym z siedmiu nowych cudów świata, a także przykładem architektury dynastii Mogołów w Indiach, pierwszej budowli stylu Shah Jahan. Grobowiec w Agrze jest jednym z najbardziej znanych budynków na świecie.
Taj Mahal to mauzoleum z białego marmuru w kolorze kości słoniowej na południowym brzegu rzeki Jamuny w indyjskim mieście Agra. Został zlecony w 1632 roku przez cesarza Mogołów, Shah Jahana (panował w latach 1628-1658), aby umieścić w nim grobowiec jego ulubionej żony, Mumtaz Mahal. Grobowiec jest centralnym punktem 17-hektarowego (42-akrowego) kompleksu, który obejmuje meczet i dom gościnny, oraz znajduje się w formalnych ogrodach otoczonych z trzech stron krenelażowym murem.
:focal(1471x1061:1472x1062)/https://tf-cmsv2-smithsonianmag-media.s3.amazonaws.com/filer/b6/30/b630b48b-7344-4661-9264-186b70531bdc/istock-478831658.jpg)
Budowa mauzoleum została zasadniczo zakończona w 1643 roku, ale prace nad innymi fazami projektu trwały przez kolejne 10 lat. Uważa się, że kompleks Taj Mahal został ukończony w całości w 1653 roku, a jego koszt szacowano wówczas na około 32 miliony rupii, co w 2015 roku wyniosłoby około 52,8 miliarda rupii (827 milionów dolarów amerykańskich). Przy budowie zatrudnionych było około 20 000 rzemieślników pod kierownictwem rady architektów, na czele której stał nadworny architekt cesarza, Ustad Ahmad Lahauri.
Znany budynek został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1983 roku jako „klejnot sztuki muzułmańskiej w Indiach i jedno z powszechnie podziwianych arcydzieł światowego dziedzictwa„. Przez wielu uważany jest za najlepszy przykład architektury Mogołów i symbol bogatej historii Indii. Taj Mahal przyciąga 7-8 milionów odwiedzających rocznie. W 2007 roku został ogłoszony zwycięzcą inicjatywy Nowe 7 Cudów Świata (2000-2007).
Architektura
Taj Mahal jest uważany za największe osiągnięcie architektoniczne w całym zakresie architektury indo-islamskiej. Jego uznane architektoniczne piękno charakteryzuje się rytmicznym połączeniem brył i pustek, wklęsłości i wypukłości oraz lekkiego cienia; takie jak łuki i kopuły dodatkowo zwiększają aspekt estetyczny. Połączenie kolorów bujnej zieleni, czerwonawej ścieżki i błękitnego nieba nad nią ukazuje pomnik w ciągle zmieniających się odcieniach i nastrojach. Płaskorzeźby w marmurze i inkrustacje z kamieni szlachetnych i półszlachetnych sprawiają, że jest to wyjątkowy zabytek.
Mauzoleum powstało z marmuru przywiezionego z kamieniołomów oddalonych od Agry o 350 km w Radżastanie. Biały marmur, ze względu na zanieczyszczenie środowiska i wydzieliny osiadających na kamieniach owadów, z biegiem lat staje się coraz ciemniejszy, ale wciąż odbija światło słońca i księżyca. O wschodzie słońca wydaje się różowy, w ciągu dnia jest kremowobiały, a po południu pomarańczowy. Do dekoracji użyto czarnego marmuru, a także 28 rodzajów kamieni szlachetnych i półszlachetnych. Turkus pochodzi z Tybetu, zaś jadeit z Chin (wiele z tych cennych kamieni zostało zerwanych ze ścian przez Brytyjczyków w 1857 roku). W dekoracjach znalazły się fragmenty Koranu wybrane przez perskiego kaligrafa Abd ul-Haq. Fasady mauzoleum inkrustowane są agatami, a także kwiatami z marmuru i wersetami z Koranu, które wyrzeźbił perski artysta – Amant Khan Shirazi.
W Taj Mahal główny budynek jest sześcienny, ma ścięte narożniki i łukowate wnęki. Złocone zwieńczenie kopuły łączy tradycyjne islamskie i hinduskie elementy dekoracyjne. Jej kształt kopuły podkreślają cztery mniejsze kopuły umieszczone w rogach budowli.
W komnacie budynku, za ażurową konstrukcją, znajdują się kopie sarkofagów Mumtazy Mahali i Shaha Jahana, ich groby znajdują się na niższym poziomie. Muzułmańska tradycja zabrania wyszukanej dekoracji grobów, więc sarkofagi są ułożone w stosunkowo prostej komorze, na prostokątnej marmurowej podstawie o wymiarach około 1,5 na 2,5 metra, na której znajduje się mniejsza marmurowa szkatułka.
Zarówno podstawa, jak i szkatułka są misternie inkrustowane cennymi i półszlachetnymi klejnotami. Kaligraficzne inskrypcje na górze trumny to wersety z Koranu. Sarkofag żony znajduje się w centrum mauzoleum, męża – obok (jest to jedyny asymetryczny element w całym kompleksie). Według przekazów, gdy grobowiec był już gotowy, trumnę Mumtaz Mahal pokryto warstwą czystego złota, a Szahdżahan dodatkowo obsypał ją perłami i diamentami. Przed budowlą stało wówczas 2 tys. żołnierzy, którzy pilnowali tych skarbów.
Historia miłosna Szahdżahana i jego żony Mumtaz Mahal
Znaczenie, jakie kryje się za tą budowlą naprawdę porusza ludzi. Okazuje się, że Taj Mahal jest ponadczasowym symbolem miłości męża i żony.
Pomnik ten został wybudowany przez Szahdżahana (Shaha Jahana), piątego władcę Imperium Mogołów, który żył w latach 1628-1658. Jak to było w zwyczaju, Shah Jahan miał kilka żon w trakcie jego dorosłego życia, ale jego ulubioną była Arjumand Banu Begum, znana również jako Mumtaz Mahal.
Mumtaz Mahal pochodziła ze szlacheckiej perskiej rodziny, a jej ojciec posiadał wpływową i wysoką pozycję na dworze cesarza Akbara. Była doskonałą partią dla przyszłego władcy Shaha Jahana. Zostali zaręczeni w młodzieńczym wieku, z ustaloną datą ślubu za pięć lat, za radą nadwornych astrologów, aby gwiazdy sprzyjały ich małżeństwu.
Ich małżeństwo nie było jednak dla wygody i połączenia dwóch potężnych rodzin. Ta dwójka zakochała się w sobie i Shah Jahan nadał swojej żonie imię Mumtaz Mahal, co po persku oznacza: “Wybranka Pałacu”. Shah Jahan miał również inne żony, które były dla niego niczym innym, jak tylko cieniami przy niezwykłym blasku Mumtaz Mahal. Przez dziewiętnaście lat ich małżeństwa łączyła ich bardzo bliska więź. Mumtaz Mahal była stałą towarzyszką Shah Jahana. Nawet, gdy wyruszał na wojskowe wyprawy, słuchał jej rad we wszystkich sprawach.
Kiedy Shah Jahan został cesarzem, mianował ją główną cesarzową i nadał jej między innymi tytuły: “Królowej Świata” oraz “Królowej Wieku”. Obdarowywał swoją żonę drogimi prezentami, od biżuterii aż po ziemie; dał jej bezprecedensowe racje w wysokości miliona rupii rocznie oraz rozkazał udekorować jej rezydencję najwspanialszymi klejnotami i złotem.
Czy chcielibyście kiedyś odwiedzić to miejsce?
Moderator: MiTien
Edytor: Koshi
