Moda japońska jest wielowymiarowa. Mimo tego, że Japończycy swobodnie dobierają swoje stroje, to ubierają się stosownie do miejsca i okazji. Jest to nierozerwalnie połączone z kulturą „twarzy” i tego jakie wrażenie wywrzemy na drugiej osobie. Przykładem z pewnością może być ubiór do pracy czy szkoły. Można pokusić się o stwierdzenie, że w aktualnych warunkach raczej obowiązuje moda zachowawcza, chociaż kręgi kulturowe streetwearu oraz high fashion rządzą się swoimi prawami.
Japończycy zachowują idealną równowagę między oficjalnymi a swobodnymi strojami, które noszą w wolnym czasie. W tym artykule przedstawię, w jaki sposób obywatele, jak i osoby inspirujące się Japonią dobierają swoje outfity.
Moda alternatywna
Harajuku jest to japońska moda uliczna, dosłownie odnosi się do tokijskiej dzielnicy. Pokusić można się na określenie tej dzielnicy Japońskim Paryżem. Dzielnica ta dosłownie kipi od mnogości stylów zazębiających się ze sobą. Moda alternatywna przybiera tutaj najróżniejsze postacie. Nie od dzisiaj wiadomo, że japońska moda opływa w tematy cosplayowania strojów z mang czy anime i jest ona istotnie widoczna, ale ewolucja zabawy modą wykracza poza standardowe ramy. Dobrym przykładem jest format Lolity i tutaj począwszy od tej nowoczesnej, gothic, klasycznej czy też vintage, która charakteryzuje się mocno oldschoolowymi akcentami. Co warto zaznaczyć, Lolita nie jest w żadnym stopniu nacechowana seksualnie, format ten nie jest powiązany z stereotypową lolitą z tego popularnego filmu. Formuła ubioru jest kopalnią endorfin dla samego ubierającego i to on ma czerpać z tego największą korzyść, a nie osoby trzecie.
Jednym z najważniejszych punktów lolitkowego ubioru jest bufiasta spódnica, pod którą dodaje się dodatkowe warstwy halki, w celu wydobycia objętości z materiału i nadania charakterystycznego kształtu. Najczęściej spotykanymi elementami są koronki, zakolanówki, falbanki, gorsety (tu w zależności od podgatunku) i nakrycia głowy (kokardy, opaski, berety). Ta moda uliczna bardzo rozpowszechniła się wśród japońskich nastolatków w XXI wieku. Jednak jest przedmiotem zainteresowań nie tylko w Japonii, gdyż łączy ona w sobie mieszankę stylów baroku, rokoko, wiktoriańskiego z elementami strojów słodkich księżniczek z bajek. Spowodowało to utworzenie się odłamu tej mody nazywanego gothic lolita (gosurori), wplatając do stroju „lolity” elementy gotyckie. Dominujący kolor w tym stylu to czerń.
Na ulicach dzielnicy najbardziej popularną modą alternatywną jest streetwear w japońskim wydaniu. Kolorowe włosy oraz mocno objętościowe kroje są tutaj podstawą. Zauważalne w powielaniu trendów streatwearowców są warstwy i co charakterystyczne dla tego typu asymetria. Dużą rolę odgrywają tutaj mięsiste w odbiorze kolory, które zazwyczaj kumulowane są we włosach, bądź jakimś dużym punkcie stylizacji. Nie jest to standardowe wydanie streetwearu, jaki jest prezentowany w innych rejonach globu, tutaj ma się „dziać”. Asymetria rozkłada się w każdym możliwym formacie. Łączone są kroje, niedopuszczalne w standardowym wydaniu. Jedną z zasad, jakimi można określić format to: „jeżeli możesz coś dodać, to dodaj”. I to gra! Japończycy do perfekcji opanowali łączenie materiałów, printów, faktury i toporności.
Mundurki szkolne
Poza modą uliczną jaką można spotkać w bardziej tętniących życiem sferach społecznych, bardziej zachowawcza część społeczeństwa stawia na stonowane kolory, wygodę oraz elegancję. Ujednolicenie formatu do ogółu najbardziej zauważalne jest w ubiorze uczniowskim, tam właśnie mundurki brylują na piedestale. Dla każdej szkoły są ujednolicone, w podziale na płeć (chociaż w 2022 roku jedna ze szkół przełamała się i pozwoliła na noszenie przez dziewczyny spodni wyznaczonych przez samorząd zamiast spódnicy). Moda szkolna jest mocno ograniczona, nie dopuszcza się makijażu, pomalowanych paznokci czy też mocno zauważalnych akcesoriów. Pod restrykcje podpadają również fryzury do tego stopnia, że nawet włosy kręcone są uważane za niechlujne i zachęca się do „okiełznania ich”. Niuanse takie jak właśnie włosy kręcone czy drobne akcenty w biżuterii, gdzieniegdzie mogą być naginane, zależy to od placówki, ale format mundurków i „jedności” ze społeczeństwem są obligatoryjne na terenie całego kraju. Uważa się, że stroje szkolne pozwalają sprawować kontrolę nad uczniami i dają im poczucie przynależności do danej grupy społecznej.
Uniformy te początkowo były inspirowane tradycyjnymi strojami europejskich sił morskich. Strój ten został wprowadzony do szkół w Tokio w 1923 roku, a następnie rozpowszechniony na cały kraj.
Mundurek męski także był inspirowany wojskiem, tym razem jednak w oparciu o mundur podoficera sił lądowych. Charakterystyczny dla niego był sztywny stojący kołnierzyk. Ten model uniformu szkolnego został wprowadzony w 1882 roku na uczelniach państwowych, a następnie upowszechnił się w gimnazjach i liceach. W latach 80. mundurki szkolne coraz częściej były wzorowane na uniformach zwykłych marynarzy, a te inspirowane strojami sił zbrojnych zaczęły znacząco zanikać.
Strój na rozmowę o pracę
Rekuruuto suutsu (z angielskiego Recruit suit), czyli japoński neologizm oznaczający sposób ubierania się Japończyków, kiedy decydują się na poszukiwanie pracy. Tak jak w przypadku mundurków, tak i w przypadku rekrutacji do pracy najważniejsze jest dobre wrażenie. Istotne by strój ten był zadbany, bez zbędnej ekstrawagancji, stonowane kolory, brak dużych printów i widocznych akcesoriów przyciągających uwagę.
Format stroju na rekrutacje ewoluował i już nie jest tak mocno rygorystyczny pod względem materiałów czy konkretnych krajów, jak przedstawiał się w latach 90. Jednakże strój ten ma pokazywać, jak bardzo profesjonalna jest osoba kandydująca na dane stanowisko.
Przykładowe modele strojów można znaleźć w poradnikach dotyczących szukania pracy czy stoiskach z garniturami. Prawie zawsze kolory tych garniturów są stonowane, ciemne. Zazwyczaj szare, granatowe i czarne. Recruit suit przenosi się też na takie sprawy, naturalne, niefarbowane włosy oraz podstawowy makijaż u kobiet.
Na każdym kontynencie znajdziemy osoby, które swój ubiór opierają na japońskiej modzie. Nie jest to dziwne, gdyż moda ta jest bardzo charakterystyczna, umożliwia podkreślenie swojej indywidualności, jest urocza i pozwala na połączenie wielu stylów. W świecie modowym od dawna przewija się zjawisko przerzucania mody z krajów azjatyckich. Kiedy w jednym sezonie coś jest modne na terenie tych krajów, można być więcej niż pewnym, że przepłynie to do obiegu ogólnego i zaleje inspiracjami wybiegi oraz społeczeństwo na terenie Ameryki, później Europy.
Japończycy potrafią się ubierać i z jaką łatwością przychodzi im przechodzenie między formalnymi, a luźnymi formami strojów. Tak różnorodna i z pewnością ciekawa moda niezaprzeczalnie zasługuje na zainteresowanie, które gromadzi się wokół niej.
Autor: D
Moderator: MiTien
Edytor: Grazia
