spot_img

[Wywiad] Między Tajwanem a Japonią – Dorota Chen-Wernik

Zapraszamy Was do zapoznania się z wywiadem z panią Dorotą Chen-Wernik, która zgodziła się go nam udzielić w ramach naszego całorocznego projektu „Azja bez tajemnic”.

Dorota Chen-Wernik przez ponad 20 lat mieszkała na Tajwanie, gdzie pracowała w Biurze Edukacji Urzędu Miasta Tajpej i Nowego Tajpej. Jest żoną Tajwańczyka i mamą trójki wielojęzycznych i wielokulturowych dzieci – dorosłych Zofii i Jana oraz młodszej Ani. W listopadzie ukazała się książka jej autorstwa „Tajwan. Nocne targi, herbata z tapioką i e-demokracja” będąca subiektywnym przewodnikiem po tym kraju. Od ponad roku mieszka w Hakubie, w pięknych Alpach Japońskich, gdzie wraz z mężem prowadzi szkołę sportów zimowych i pensjonat.

1. Dzień dobry. Proszę powiedzieć kilka słów o sobie. Kim Pani jest z zawodu? Co Pani publikuje na Instagramie i na swoim blogu?
Dzień dobry. Mam na imię Dorota Chen-Wernik i jak często określam siebie, jestem mamą i nauczycielką trójki wielokulturowych i wielojęzycznych dzieci. Trudno powiedzieć jaki jest mój zawód, bo zajmuję się wieloma rzeczami, większość z nich jest jednak związana z edukacją. Na Tajwanie przez wiele lat pracowałam jako konsultantka do spraw edukacji domowej w Biurach Edukacji Urzędów Miast Tajpej i Nowego Tajpej. Zajmuję się również tłumaczeniami z języka chińskiego na polski. Jestem także autorką dwóch książek: po chińsku 我家就是國際學校, czyli „Moja rodzina to międzynarodowa szkoła” i „Tajwan. Nocne targi, herbata z tapioką i e-demokracja” wydanej przez wydawnictwo Pascal w listopadzie 2023 roku.
Od wielu lat piszę blogi, najpierw był to blog stricte o edukacji domowej, a teraz opowiadam o ciekawych miejscach i zwyczajach na Tajwanie i w Japonii. Mój Instagram również łączy te dwa kraje, przybliżam na nim życie na japońskiej wsi i w górach niedaleko stolicy Tajwanu.
2. Jak zaczęła przygoda z Tajwanem i Japonią? Jak to się stało, że Pani wyjechała do Tajwanu, a później do Japonii?
Na Tajwan pierwszy raz wyjechałam jeszcze w czasie studiów sinologicznych, najpierw z moim ojcem, który tam pracował na jednym z uniwersytetów, a następnie jako stypendystka rządu tajwańskiego. Japonia przyszła dużo później, nigdy nie interesowałam się specjalnie ani językiem ani historią Kraju Kwitnącej Wiśni. Mieszkając na Tajwanie tęskniłam jednak za zimą i za jazdą na nartach, więc wraz z rodziną zaczęłam spędzać zimy w Japonii. Miłość mojej najstarszej córki do narciarstwa sprawiła, że założyła tu szkołę sportów zimowych i w ten sposób zaczęliśmy wszyscy przyjeżdżać do Japoniii na coraz dłużej.
3. Jak poznała Pani swojego męża? Jakiej jest narodowości? Czy na początku były jakieś bariery w komunikacji?
Mój mąż jest Tajwańczykiem i poznaliśmy się w czasie mojego pierwszego pobytu na Tajwanie w 1993 roku. Mieszkałam wówczas na kampusie uniwersytetu, na którym studiował mój mąż i uczęszczałam jako wolny słuchacz na różne zajęcia na wydziale języka chińskiego i języka angielskiego. Tak się złożyło, że mój mąż studiował właśnie anglistykę. 
Od samego początku świetnie się rozumieliśmy, nie było żadnych przeszkód językowych czy też kulturowych, gdyż mój mąż wiele lat mieszkał w Wielkiej Brytanii i nie obca była mu kultura Zachodu.
4. Czy są jakieś specyficzne zasady, które należy przestrzegać żyjąc na Tajwanie? Czy mieszkańcy Tajwanu są mili i otwarci na osoby z zewnątrz?
Tajwańczycy są wyjątkowo pomocni, mili i otwarci. Choć nie wszyscy znają dobrze język angielski, to zawsze są gotowi pomóc obcokrajowcom. Na wiele zachowań przyjezdnych potrafią przymknąć oczy i wiele wybaczyć. Należy jednak pamiętać, że Tajwan to państwo bardzo tolerancyjne i nie ma tu miejsca na wyśmiewanie się z osób o innej orientacji seksualnej lub innych wierzeniach.
5. Czy życie na Tajwanie jest drogie? Jak wygląda ono pod względem finansowym?
Trudno mi odpowiedzieć na to pytanie, bo zależy gdzie się mieszka na Tajwanie. Na przykład w stolicy, w Tajpej wszystko jest dużo droższe niż w mniejszych miastach i miejscowościach. Zachodnie restauracje lub produkty też są dużo droższe od lokalnych. Tajwan na pewno nie jest tani, ale można zawsze wybrać tańsze uliczne jedzenie zamiast stołowania się w restauracjach i mieszkać na obrzeżach miasta zamiast tuż obok stacji metra.
Brak opisu.
Tajpej
6. Jakie są popularne przekąski i potrawy na Tajwanie? Czy jest jakaś potrawa, którą przepadasz?
O kuchni tajwańskiej można by napisać niejedną książkę. Tajwan słynie z nocnych marketów i street foodu, a także z różnych napojów herbacianych z tapioką. To tu została wymyślona boba (bubble) tea, czyli mleczna herbata z kulkami tapioki. Teraz tapiokę i różne inne kolorowe żelki i galaretki dodaje się do większości napojów. Z jedzenia najsłynniejsze jest chyba śmierdzące tofu, które jest przepyszne i polecam każdemu by je spróbował. Bardzo oryginalne są także lody posypane tartymi orzeszkami ziemnymi i kolendrą podawane w naleśniku. Mięsożercom 😉 polecam rosół wołowy z makaronem (beef noodle soup), a przestrzegam przed pieczonymi kiełbaskami… są one słodkie!
7. O czym powinni pamiętać turyści wybierający się na Tajwan? Ile trzeba przygotować funduszy na taką wycieczkę?
Niestety nie mam pojęcia ile trzeba przygotować pieniędzy, bo od 30 lat nie byłam turystką na Tajwanie. Inne są wydatki turysty, a inne mieszkańca.
8. Co warto zobaczyć na Tajwanie?
O tym napisałam całą książkę :D, trudno w kilku zdaniach opisać co należy zobaczyć. Tajwan oferuje olbrzymią różnorodność ciekawych miejsc, każdy znajdzie tam coś dla siebie. Są interesujące muzea, piękne parki narodowe, niesamowite świątynie i mnóstwo cudownych zakątków ukrytych w górach i na pobliskich wyspach. Miłośnicy trekkingu i wspinaczek górskich mogą wybrać się na wyprawę w góry, osoby chcące poznać historię Tajwanu powinny odwiedzić np Tainan i Lukang, a także wyspy Kinmen i Matsu. Zainteresowanym kulturą rdzennej ludności Tajwanu polecam wyprawę na wschodnie wybrzeże Tajwanu i na wyspę Orchideową.
9. Twoje dzieci miały edukację domową. Jak ona wyglądała w ich przypadku? Kto ich uczył? Czy kiedyś chodzili do szkoły? Jeśli tak, to jakie były wrażenia i są widoczne różnice w szkolnictwie?
Tak, dwójka moich dzieci przez 12 lat była uczona w domu, obecnie są już dorośli. Córka skończyła studia w USA, a syn jeszcze studiuje. Najmłodsza córka mieszka z nami w Japonii i jest nadal uczona w domu. Jednak by nauczyć się języka japońskiego chodziła przez kilka miesięcy do japońskiej szkoły.
Ja byłam główną nauczycielką i uczyłam wszystkiego w trzech językach – polskim, angielskim i chińskim. Uczyłam ich wszystkich przedmiotów – matematyki, historii, geografii, języków, chemii, fizyki… W starszych klasach nauka polegała bardziej na samodzielnej pracy lub z innymi homeschoolersami.
Dzięki edukacji domowej dzieci mogły rozwijać swoje zdolności i zainteresowania. Np. najstarsza córka przez wiele lat uprawiała łyżwiarstwo figurowe i miała stypendium taneczne w prestiżowej szkole tańca. Syn od najmłodszych lat grał w piłkę nożną i rozwijał swój talent muzyczny, by w końcu założyć band jazzowy. Oboje w bardzo młodym wieku zostali instruktorami narciarskimi, a córka mając 18 lat założyła szkołę sportów zimowych w Japonii. Wszystko to byłoby niemożliwe gdyby uczęszczali do szkoły.
Brak opisu.
Pani Dorota ze starszymi dziećmi w USA
10. Jedno z Pani dzieci jest adoptowane. Jak wyglądała procedura o adopcję zagranicą? Czy były jakieś problemy?
To jest zbyt skomplikowany temat by w kilku słowach wszystko wyjaśnić. Proces adopcyjny trwa kilka lat i w każdym kraju jest trochę inny. My wszystko załatwialiśmy na Tajwanie i w Polsce musieliśmy jedynie przedstawić już końcowy wyrok sądu przyznający nam prawa rodzicielskie. Było trochę problemów z „przyznaniem” obywatelstwa polskiego, ale wynikały one z niewiedzy urzędników. Gdy w końcu trafiłam na osobę znającą się na sprawie, to wszystko poszło już łatwo.
Brak opisu.
Pani Dorota z mężem i Anią w Matsumoto
11. Od ponad roku mieszka Pani na stałe w Japonii. Co skłoniło do przeprowadzki do tego kraju?
W 2019 roku moja córka, założycielka i właścicielka szkoły sportów zimowych w Japonii, dostała się na studia w USA i postanowiła sprzedać biznes swojemu ojcu. W ten sposób tuż przed pandemią mój mąż został szefem firmy w Japonii. Wraz z firmą „odziedziczyliśmy” również spory dom. W czasie Covidu utknęłam na pół roku w Japonii z najmłodszą córką. Pomimo nieznajomości języka japońskiego i braku jakichkolwiek znajomych, życie u podnóża Alp Japońskich bardzo mi się spodobało. Tutejsza przyroda przypomina mi Polskę, no i w końcu mam tu cztery por roku. Gdy syn wyjechał na studia do USA, a my przeanalizowaliśmy wszystkie za i przeciw związane z przeprowadzką, wyszło na to, że Japonia będzie dobrą zmianą dla nas.
12. Czy są jakieś specyficzne zasady, które należy przestrzegać żyjąc w Japonii? Jacy są Japończycy?
W Japonii jest mnóstwo zasad i cały czas je poznaję. Bardzo trudno, a właściwie prawie niemożliwe jest by obcokrajowiec wiedział jak się zachować w każdej sytuacji. Tu wszystko jest obwarowane zasadami. Już samo witanie się lub pożegnanie wygląda inaczej w zależności od tego kto z kim się spotyka. Trzeba nauczyć się w jakich wypadkach i komu należy dać jaki upominek, jak i kiedy się kłaniać. Jest to naprawdę niełatwe. 
A jacy są Japończycy? Na pierwszy rzut oka bardzo mili, ale jacy są naprawdę trudno mi powiedzieć i też trudno uogólniać. Te osoby, które znam, dużo mi pomagają i są bardzo cierpliwe, gdy staram się z nimi rozmawiać przy użyciu translatora.
13. Jakie są popularne przekąski i potrawy w Japonii? Czy jest jakaś potrawa, którą przepadasz?
Jest tego mnóstwo od sushi i sashimi po ramen, udon i sobę. W rejonie, w którym mieszkam popularny jest makaron gryczany soba, który można jeść na ciepło w zupie lub na zimno maczając w sosie. Mi najbardziej odpowiada soba na zimno. Na stokach narciarskich poza ramen (czyli w uproszczeniu – zupą z makaronem) można zjeść japońskie curry z ryżem. Nie wiem czy wiesz, że w Japonii je się mnóstwo frytek! I są to najlepsze frytki, jakie kiedykolwiek jadłam. Je się tu również hamburgery, ale nie w bułce, a jako spłaszczone kotlety mielone. Popularne są też smażone kurczaki. Jak więc widzisz dania japońskie wcale nie są najzdrowsze 🙂
14. O czym powinni pamiętać turyści wybierający się do Japonii? Ile trzeba przygotować funduszy na taką wycieczkę? Co warto zobaczyć W Japonii?
Istnieje błędne przekonanie, że Japonia jest bardzo postępowa, zautomatyzowana, że pełno tu robotów i dziwnych rzeczy. Nic bardziej mylnego! Taki obraz Japonii jest zdecydowanie przerysowany. W rzeczywistości Japonia jest krajem, gdzie prym wiedzie tradycja i przywiązanie do starych zwyczajów. Przyjeżdżając jedynie do Tokio nie poznamy Japonii i należy o tym pamiętać. By poznać tę prawdziwą stronę kraju samurajów należy wybrać się do mniejszych miast, na prowincję. Można tam zobaczyć starą architekturę, zjeść lokalne potrawy i zanurzyć się w kulturze japońskiej. 
A co warto zobaczyć? Nie będę mówić o oczywistych miejscach, bo o Kyoto czy Osace każdy chyba słyszał. Wspomnę o kilku miejscach w mniej znanej i odwiedzanej prefekturze Nagano. W samym Nagano jest wielka świątynia buddyjska Zenkoji, a w pobliżu małe miasteczko/dzielnica Obuse znane m.in. z jadalnych kasztanów. Znajduje się tam także muzeum z dziełami słynnego malarza Hokusai. Z Nagano można też łatwo dotrzeć do kompleksy świątynnego Togakushi z majestycznymi cyprysami. A jeśli będziecie odwiedzać Nagano w zimie, to musicie koniecznie wybrać się do parku ze „śniegowymi małpami” (Snow Monkey Park), gdzie makaki japońskie zażywają kąpieli w gorących źródłach. W prefekturze Nagano w mieście Matsumoto jest piękny Kruczy Zamek i muzeum znanej malarki Yayoi Kusama, a niedaleko w Azumino bardzo ciekawa farma wasabi. No i oczywiście Hakuba, wioska w której mieszkam i która jest znana z ośrodków narciarskich. 
Brak opisu.
Dom w Japonii
15. Z relacji na Instagramie wynika, że w styczniu 2024 roku będzie otwarty pensjonat w Alpach Japońskich. Kiedy narodził się taki pomysł? Jakie były problemy podczas remontu tego domu?
Tak, już lada chwila otwieramy pensjonat, a właściwie jedno piętro naszego domu dla gości. Swego czasu w domu tym mieszkali instruktorzy pracujący w naszej szkółce. Były sezony, gdy zakwaterowanych było tam ponad 20 osób. Teraz nasza szkółka działa w inny sposób, nie oferujemy już mieszkania dla instruktorów. Dom jest duży, więc by nie stał pusty zdecydowaliśmy się przekształcić go w pensjonat. By jednak móc przyjmować gości, musieliśmy podnieść standard pokoi. Remont miał trwać kilka miesięcy, jednak ze względu na olbrzymi brak rąk do pracy bardzo się przedłużył i trwa już półtora roku. Lada chwila wszystko ma być w końcu gotowe i Noyuki Pension otworzy swoje podwoje.
Brak opisu.
Alpy Japońskie jesienią
Brak opisu.
Alpy Japońskie zimą
16. Oprócz pensjonatu ma Pani również szkołę sportów zimowych w Hakubie i w Niseko na Hokkaido. Jak wygląda w Japonii procedura zakładania własnej firmy? Czy trudno założyć firmę w Japonii?
Nie orientuję się jak ta procedura wygląda, gdyż nie ja się tym zajmowałam, a moja córka. Wiem, że nie było to łatwe i trzeba było uzbroić się w dużo cierpliwości.
17. Jakie różnice zauważa Pani między Tajwanem a Japonią? Pod względem kulturowym, finansowym, itd.
Ciekawe pytanie. Tajwańczycy są dużo bardziej otwarci na obcokrajowców i żyje się tam łatwiej. Wszelkie sprawy urzędowe są przejrzyste i wszystko można załatwić przez internet. Japonia niestety stoi daleko w tyle jeśli chodzi np o bankowość – nadal nie wszędzie przyjmowane są zagraniczne karty kredytowe. We wszystkich urzędach papiery należy wypełniać odręcznie, co sprawie niemałe problemy obcokrajowcom. 
W obu krajach dużą wagę przywiązuje się do tradycji. Niektóre święta są bardzo podobne np. Qingming na Tajwanie i Obon w Japonii. Wiele legend ma również takie same korzenie.
Na zakończenie chciałam dodać, że Japonia jest bardzo dużym i zróżnicowanym krajem. Trudno porównywać zwyczaje na południowej wyspie Okinawa z tymi z Hokkaido, wyspą leżącą na północy. Często zapomina się o tym. Wiele osób jest zdziwionych, że w Japonii można jeździć na nartach, nie zdają sobie sprawy z tego, że góry tutaj mają ponad 3000 m n.p.m. i nie bez przyczyny dwie zimowe Olimpiady miały miejsce właśnie w Japonii.
Dziękuję bardzo i zapraszam do Hakuby.
Pani Dorota Chen-Wernik wydała książkę „Tajwan. Nocne targi, herbata z tapioką i e-demokracja” wydawnictwa Pascal, który jest już dostępny w sprzedaży!

Zaobserwuj panią Dorotę na tych kontach, aby dowiedzieć się trochę więcej o Japonii i Tajwanie:

NEWSY

Polski akcent na zdjęciach TXT

Zespół TXT będzie świętował niedługo, bo już 4 marca,...

TWICE bije swój rekord sprzedaży z nowym mini albumem „With YOU-th”

TWICE wystarczył zaledwie jeden dzień, aby najnowszym mini albumem...

Weverse Con Festival 2024

Poznaliśmy pierwsze informacje o tegorocznym Weverse Con Festiwal 2024! Weverse...

ASTRO wydaje specjalny singiel „Circles” z okazji 8. rocznicy debiutu

ASTRO powraca z nową muzyką! W dniu 23 lutego o...

POPULARNE

Jakie utwory znajdą się na nadchodzącym albumie ENHYPEN?

3 stycznia KST BELIFT LAB ujawniło listę utworów do...

Była członkini MOMOLAND – Yeonwoo otwiera nową serię na Youtube

Była członkini MOMOLAND poinformowała swoich fanów o nowej serii,...

Impreza „Street Cheering” została odwołana

Korea Football Association oficjalnie odwołał wszystkie wydarzenia związane z...

Cierra Nichols przeprasza Lisę z BLACKPINK po tym, jak oskarżyła ją o plagiat

YouTuberka i choreografka Cierra Nichols, która oskarżyła Lisę z...

IU, ENHYPEN, Brave Girls, Kang Daniel, ONF i BTS na listach Gaon

Wykres Gaon ujawnił swoje najnowsze miesięczne i tygodniowe rankingi! Miesięczny...
Grazia
Grazia
"Starajcie się zostawić ten świat troszkę lepszym niż go zastaliście" - Robert Baden-Powell

Polski akcent na zdjęciach TXT

Zespół TXT będzie świętował niedługo, bo już 4 marca, piątą rocznicę debiutu. Z tej okazji grupa udostępniła zdjęcia na platformie Weverse. W sesji zdjęciowej zostały...

TWICE bije swój rekord sprzedaży z nowym mini albumem „With YOU-th”

TWICE wystarczył zaledwie jeden dzień, aby najnowszym mini albumem pobić swój rekord sprzedaży w pierwszym tygodniu! 23 lutego TWICE powróciły ze swoją nową płytą „With...

Weverse Con Festival 2024

Poznaliśmy pierwsze informacje o tegorocznym Weverse Con Festiwal 2024! Weverse Con Festival 2024 odbędzie się między 15 a 16 czerwca w Incheon, dokładniej w INSPIRE...
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments